Ljubitelje umetničke muzike u Nišu večeras u Narodnom pozorištu očekuje premijera opere ,,Zamak plavobradog“ koja će, na velikoj sceni, biti izvedena u 20 časova.
Realizaciju muzičko scenskog dela, koje je komponovao Bela Bartok, potpisuju isključivo niške snage – rediteljka Jovana Solunović Mitrović, Aleksandra Ristić – mecosopran i Marko Milisavljević – bariton, dok je korepetitor Milena Pejić-
Jovana Solunović Mitrović je operska i pozorišna rediteljka. Diplomirala je opersko pevanje na Univerzitetu u Nišu, u klasi Aleksandre Ristić, a master studije iz teorije umetnosti i medija završila je na Univerzitetu umetnosti u Beogradu.
Magistrirala je teatrologiju na Univerzitetu u Bergenu, gde je završila i dodatne studije pedagogije, italijanskih studija i engleskog jezika i književnosti. Doktorirala je pozorišnu režiju na Fakultetu savremenih umetnosti u Beogradu 2025. godine.
U svom radu bavi se operom i muzičkim teatrom, sa posebnim fokusom na psihološku dramaturgiju, savremene režijske postupke i primenu digitalnih tehnologija u scenskom izrazu
Rediteljski oblikujući operu Bele Bartoka, jednog od najznačajnijih kompozitora 20. veka, Jovana Solunović Mirović kaže da ovo muzičko scensko delo posmatra kao psihološku dramu o odnosu dvoje ljudi koji teže bliskosti, ali se prema njoj kreću različitim putevima.
,,Juditina potreba da vidi i razume svaki deo unutrašnjeg sveta Plavobradovog suprotstavlja se njegovoj potrebi da određene prostore zadrži zatvorenim, kao način zaštite svog unutrašnjeg sveta.
U ovoj režiji zamak nije konkretno mesto, već unutrašnji prostor, mentalni i emotivni pejzaž lika Plavobradovog. Vrata nisu fizičke prepreke, već simboli sećanja, iskustava i trauma koje on nosi sa sobom. Smeštanjem radnje u viktorijansko doba, dodatno se naglašava atmosfera kontrole, tenzija i potisnutih emocija“, objašnjava rediteljka svoj doživljaj tog dela.
Opera ,,Zamak Plavobradog“ u Nišu se izvodi uz klavirsku pratnju, umesto pune orkestracije, čime se dodatno naglašava odnos dvoje likova i psihološka dimenzija drame.
,,To omogućava koncentrisan i ogoljen scenski izraz, u kojem muzika i tekst neposredno prate psihološku dinamiku likova. U tom okviru, drama se ne odvija kroz spektakl, već kroz postepeno razotkrivanje odnosa, koje na kraju ostavlja i Juditu i Plavobradog u stanju tišine i zatvorenosti. Njegovo stvaralaštvo povezuje elemente narodnog muzičkog nasleđa sa savremenim kompozitorskim izrazom, čime je razvio jedinstven i prepoznatljiv muzički jezik“, zaključuje Solunović Mirović.
Zamak Plavobradog (1911) jedina je Bartokova opera. Libreto Bele Balaža, zasnovan na poznatoj bajci o Plavobradom, oblikovan je kao simbolička drama dva lika, u kojoj se spoljašnja radnja svodi na minimum, a fokus se pomera na unutrašnja stanja i odnose.
Opera je nastala iz ličnog impulsa autora. Bartok ju je napisao i posvetio svojoj tadašnjoj supruzi Marti Zigler, kao svadbeni poklon. Ipak, uprkos toj privatnoj polaznoj tački, Zamak Plavobradog prevazilazi autobiografski okvir i postaje univerzalna priča o poverenju, potrebi za istinom i granicama emocionalne bliskosti.
Sedam vrata zamka ne predstavljaju konkretne prostore, već simboličke slojeve prošlosti Plavobradog, njegovih sećanja i unutrašnjih strahova. Juditina odluka da otvori sva vrata proizlazi iz potrebe za potpunim razumevanjem i bliskošću, dok se Plavobradi opire razotkrivanju, svestan da bi potpuno otvaranje značilo i gubitak unutrašnje ravnoteže.
